Di­n Vån cüa T.T. Clinton tÕi ÐÕi H÷c Hà Nµi
Ngày 17 Tháng 11 nåm 2000
(Bän d¸ch cüa Hµi Vi®t MÛ San Jose, California); (Nªu dùng Netscape s¨ không b¸ m¤t vài chæ tiªng Vi®t)
English version is followed the Vietnamese text

Cám ½n các bÕn r¤t nhi«u, xin chào các bÕn. Tôi nghî không có mµt n½i nào thích hþp ð¬ b¡t ð¥u chuyªn viªng thåm cüa tôi vào mµt th¶i ði¬m tràn ð¥y hy v÷ng trong l¸ch sØ chung cüa hai nß¾c chúng ta h½n n½i này là tÕi ÐÕi H÷c Qu¯c Gia Hà Nµi. Tôi h÷c ðßþc mµt câu tiªng Vi®t, tôi xin c¯ nói cho ðúng. Nhßng nªu tôi phát âm không ðúng, các bÕn cÑ vi®c c߶i tñ nhiên: Xin chao cac ban (Xin chào các bÕn).

R¤t nhi«u hÑa h©n cüa qu¯c gia ð¥y trë trung này ðßþc kÏ v÷ng vào các bÕn. Tôi ðßþc biªt tÕi ðây các bÕn ðã trao ð±i sinh viên v¾i g¥n 100 vi®n ðÕi h÷c, t× Gia Nã ÐÕi ðªn Pháp ðªn Hàn Qu¯c và tôi ðßþc biªt n½i ðây các bÕn cûng ðang tiªp nh§n h½n mµt chøc sinh viên h÷c toàn th¶i gian t× mµt tr߶ng bÕn · Hoa KÏ, ÐÕi H÷c California.

Tôi chào m×ng nhæng n² lñc mÕnh m¨ cüa các bÕn trong vi®c tham dñ v¾i toàn c¥u. T¤t nhiên, cûng nhß các sinh viên · m÷i n½i, tôi biªt các bÕn có nhi«u ði«u suy nghî khác ngoài phÕm vi bài v·. Ví dø h°i tháng Chín, các bÕn phäi h÷c bài cho các l¾p h÷c lÕi v×a theo dõi các thành quä Thª V§n cüa Tr¥n Hiªu Ngân tÕi Sydney. Và tu¥n này v×a h÷c các bÕn lÕi v×a c± võ cho Lê HuÏnh ÐÑc và Nguy­n H°ng S½n trong các tr§n túc c¥u · V÷ng Các.

Th§t là mµt vinh dñ cho tôi khi là mµt t±ng th¯ng MÛ ð¥u tiên ðªn Hà Nµi, và t¾i thåm vi®n ðÕi h÷c này. Nhßng tôi v¾i mµt ý thÑc rõ r®t r¢ng l¸ch sØ cüa hai nß¾c chúng ta ðßþc cuµn sát nhau trong nhi«u tình hu¯ng v×a là chu²i ðau bu°n cüa các thª h® ðã qua, v×a là ngu°n hy v÷ng cho nhæng thª h® s¡p t¾i.

Cách ðây hai thª kÖ, trong nhæng ngày ð¥u cüa l¸ch sØ Hi®p Chüng Qu¯c Hoa KÏ, chúng tôi ðã vßþt bi¬n ði tìm bÕn hàng buôn bán, và mµt trong nhæng qu¯c gia ð¥u tiên mà chúng tôi ðã tiªp c§n, là Vi®t Nam. Th§t v§y, mµt trong các nhà l§p qu¯c chúng tôi, ông Thomas Jefferson ðã c¯ tìm l¤y lúa gi¯ng t× Vi®t Nam ð¬ tr°ng · nông trÕi cüa ông tÕi Virginia 200 nåm trß¾c ðây. Vào lúc Thª Chiªn ThÑ Hai xäy ra, Hoa KÏ ðã tr· thành mµt n½i tiêu thø ðáng k¬ hàng xu¤t kh¦u t× Vi®t Nam. Nåm 1945, vào th¶i ði¬m qu¯c gia quý bÕn khai sinh, nhæng ngôn t× cüa ông Thomas Jefferson ðã ðßþc ch÷n ð¬ vang v÷ng trong bän Tuyên Ngôn еc L§p cüa quý bÕn: T¤t cä m÷i ng߶i sinh ra ð«u bình ðÆng. ФngTÕo hóa ban cho chúng ta mµt s¯ quy«n b¤t khä xâm phÕm, ðó là quy«n s¯ng, quy«n ðßþc tñ do, và quy«n mßu c¥u hÕnh phúc.

Dî nhiên, t¤t cä nhæng l¸ch sØ ðßþc biªt này, kéo dài trong 200 nåm, ðã b¸ m¶ nhÕt trong vài th§p niên qua vì vø xung ðµt mà phía chúng tôi g÷i là Cuµc Chiªn Vi®t Nam, còn các bÕn g÷i là Cuµc Chiªn cüa ng߶i Hoa KÏ. Có l¨ các bÕn biªt r¢ng tÕi thü ðô Hoa Th¸nh Яn, trong Khuôn Viên Qu¯c Gia, có mµt bÑc t߶ng b¢ng ðá hoa cß½ng ðen n±i b§t kh¡c t×ng tên cüa t¤t cä nhæng ng߶i MÛ ðã tØ tr§n tÕi Vi®t Nam. TÕi ðài kÖ ni®m trang nghiêm này, mµt s¯ cñu chiªn binh Hoa KÏ cûng t×ng nh¡c ðªn " phía bên kia cüa bÑc t߶ng," ð« c§p t¾i sñ hy sinh ch°ng ch¤t cüa nhân dân Vi®t Nam hai mi«n trong cuµc chiªn- h½n 3 tri®u chiªn sî can tr߶ng và th߶ng dân.

N²i kh± ðau chung này ðã ðem lÕi cho hai nß¾c chúng ta mµt quan h® không gi¯ng nhß mµt quan h® nào khác. Vì cuµc xung ðµt này, Hoa KÏ ngày nay là quê hß½ng cüa 1 tri®u ng߶i MÛ g¯c Vi®t. Vì cuµc xung ðµt này, 3 tri®u cñu quân nhân MÛ ðã phøc vø tÕi Vi®t Nam, cùng v¾i nhi«u nhà báo, nhân viên toà ðÕi sÑ, nhân viên cÑu trþ và nhi«u ng߶i khác mà nhæng ng߶i ¤y s¨ mãi mãi g¡n li«n vào qu¯c gia cüa quý bÕn.

Cách ðây g¥n 20 nåm, mµt nhóm quân nhân MÛ ðã ði bß¾c ð¥u trong vi®c tái l§p sñ tiªp xúc giæa Hoa KÏ và Vi®t Nam. H÷ ðã quay tr· lÕi Vi®t Nam l¥n ð¥u tiên k¬ t× cuµc chiªn, và khi h÷ tän bµ trên các ph¯ ph߶ng Hà Nµi, h÷ ðßþc nhi«u ng߶i Vi®t khi ðßþc biªt chuyªn viªng thåm ¤y lÕi g¥n höi: Các ông là lính MÛ có phäi không, h÷ höi? Không biªt chuy®n gì s¨ xäy ra, các cñu quân nhân chúng tôi trä l¶i, vâng, chúng tôi là lính MÛ. Và th§t nh© nhõm cho n²i lo âu cüa h÷, khi nhæng gia chü ng߶i Vi®t giän d¸ nói r¢ng: Xin chào m×ng các bÕn ðªn Vi®t Nam.

Nhi«u cñu chiªn binh MÛ khác ðã n¯i tiªp, g°m cä các cñu quân nhân danh tiªng và anh hùng, hi®n ðang phøc vø trong Qu¯c Hµi Hoa KÏ: Thßþng ngh¸ sî John McCain, Thßþng ngh¸ sî Bob Kerry, Thßþng ngh¸ sî Chuck Robb và Thßþng ngh¸ sî John Kerry cüa ti¬u bang Massachusetts, là ng߶i có m£t tÕi ðây cùng tôi ngày hôm nay, cùng v¾i mµt s¯ dân bi¬u HÕ Vi®n, trong s¯ ðó có vài ng߶i là cñu chiªn binh cüa Cuµc Chiªn Vi®t Nam.

Khi h÷ ðªn ðây, h÷ ðã nh¤t quyªt vinh danh cho nhæng ng߶i ðã tham chiªn mà không kh½i lÕi cuµc chiªn; ð¬ ghi nh¾ sØ sách cüa chúng tôi, nhßng không phäi ð¬ vînh vi­n kéo dài ðoÕn sØ ¤y; ð¬ cho nhæng ng߶i trë tu±i nhß các bÕn tÕi cä hai qu¯c gia chúng ta c½ hµi ðßþc s¯ng trong nhæng ngày mai cüa các bÕn, chÑ không phäi là s¯ng trong nhæng ngày hôm qua cüa chúng tôi. Nhß ÐÕi SÑ Pete Peterson ðã t×ng phát bi¬u th§t hùng h°n r¢ng, "Chúng ta không thay ð±i ðßþc quá khÑ. Nhæng gì chúng ta có th¬ thay ð±i ðßþc là · tß½ng lai."

M¯i quan h® m¾i cüa chúng ta ðã kh¡n khít h½n khi các cñu chiªn binh MÛ sáng l§p ra nhæng t± chÑc b¤t vø lþi ð¬ trþ giúp nhân dân Vi®t Nam, nhß cung c¤p døng cø cho nhæng ng߶i tàn phª vì chiªn tranh ð¬ trþ giúp h÷ có cuµc s¯ng bình th߶ng h½n. Sñ thi®n chí cüa Vi®t Nam giúp ðÞ chúng tôi h°i hß½ng di c¯t các chiªn binh Hoa KÏ tØ tr§n v« v¾i gia ðình cüa h÷ là sñ thúc ð¦y mÕnh m¨ nh¤t trong vi®c cäi thi®n quan h®. Và có r¤t nhi«u ng߶i MÛ tÕi ðây ðã t×ng làm vi®c trong lînh vñc ðó nhi«u nåm nay, g°m có Bµ Trß·ng Bµ Cñu Chiªn Binh cüa chúng tôi, ông Hershel Gober.

Ni«m mong ß¾c ðßþc ðoàn tø v¾i ng߶i thân th¤t lÕc là mµt ði«u mà t¤t cä chúng ta ð«u th¤u hi¬u. Con tim cüa ng߶i MÛ dâng lên n²i ngh©n ngào khi ðßþc biªt m²i Chü Nh§t tÕi Vi®t Nam mµt trong các chß½ng trình truy«n hình ng߶i Vi®t xem nhi«u nh¤t là chß½ng trình nh¶ khán giä giúp tìm kiªm cho các gia ðình có nhæng ng߶i thân cüa h÷ m¤t tích trong cuµc chiªn, mà gi¶ ðây ðã quá lâu r°i. Và chúng tôi biªt ½n nhæng ng߶i dân làng Vi®t Nam ðã giúp chúng tôi tìm kiªm ngu¶i m¤t tích cüa chúng tôi và, qua vi®c làm ðó, mang lÕi sñ bình an trong tâm h°n cho các gia ðình khi ðßþc biªt rõ chuy®n gì ðã th§t sñ x¦y ra cho thân nhân cüa h÷.

Chßa bao gi¶ hai qu¯c gia nào t× trß¾c ðªn nay ðã làm nhæng vi®c mà chúng ta cùng nhau ðang làm ð¬ tìm kiªm nhæng ng߶i m¤t tích trong Cuµc Chiªn Vi®t Nam. Các toán Vi®t MÛ ðã làm vi®c bên nhau, ðôi khi tÕi nhæng n½i khó khån, nguy hi¬m. Chính phü Vi®t Nam ðã cho chúng tôi ðßþc xem h° s½ và tài li®u cüa chính phü ðã h± trþ cuµc tìm kiªm cüa chúng tôi. Ь ðáp lÕi, chúng tôi cûng ðã chuy¬n cho Vi®t Nam g¥n 400,000 trang tài li®u ð¬ có th¬ dùng giúp cho vi®c tìm kiªm cüa quý bÕn. Trong chuyªn ði l¥n này, tôi có ðem theo 350,000 trang tài li®u khác mà tôi hy v÷ng s¨ giúp các gia ðình ng߶i Vi®t tìm ðßþc chuy®n gì ðä xäy ra cho nhæng thân nhân m¤t tích cüa h÷.

Hôm nay, tôi ðßþc vinh dñ chuy¬n các tài li®u này cho chü t¸ch cüa các bÕn, ông Tr¥n ÐÑc Lß½ng. Tôi ðã nói v¾i ông r¢ng trß¾c cu¯i nåm nay, Hoa KÏ s¨ chuy¬n cho Vi®t Nam thêm 1 tri®u trang tài li®u næa. Chúng tôi s¨ tiªp tøc trþ giúp quý v¸ và yêu c¥u quý v¸ trþ giúp chúng tôi ð¬ chúng ta cùng thñc hi®n nhæng cam kªt cüa chúng ta là s¨ làm t¤t cä nhæng gì chúng ta có th¬ làm ðßþc cho ðªn b¤t cÑ khi nào ðÕt ðßþc mµt th¯ng kê ð¥y ðü nh¤t có th¬ có ðßþc cho các ng߶i thân cüa chúng ta.

Sñ hþp tác cüa quý bÕn trong sÑ mÕng này trong tám nåm qua ðã khiªn vi®c Hoa KÏ h± trþ vi®c qu¯c tª cho Vi®t Nam vay ti«n, tái l§p các hoÕt ðµng m§u d¸ch giæa hai nß¾c chúng ta, thiªt l§p quan h® ngoÕi giao chính thÑc và, nåm nay, ký kªt mµt thöa ß¾c m§u d¸ch tr÷ng yªu.

Cu¯i cùng, Hoa KÏ ðªn Vi®t Nam ð¬ xem mà ng߶i Vi®t t×ng nhi«u nåm ðã yêu c¥u -- ðªn Vi®t Nam nhß ðªn mµt qu¯c gia, chÑ không phäi ðªn Vi®t Nam nhß ðªn vì cuµc chiªn. Mµt qu¯c gia có tï s¯ ng߶i biªt chæ cao nh¤t Ðông Nam Á; mµt qu¯c gia mà gi¾i trë v×a ðoÕt ba huy chß½ng vàng tÕi Thª V§n Hµi Toán H÷c Qu¯c Tª · Hán Thành; mµt qu¯c gia cüa nhæng doanh nhân tài ba, t§n tøy tr±i lên sau nhæng nåm chinh chiªn và b¤t ±n ð¬ tÕo dñng mµt tß½ng lai sáng lÕn.

Hôm nay ðây, Hoa KÏ và Vi®t Nam ðã m· sang mµt chß½ng sØ m¾i trong m¯i quan h® cüa chúng ta, vào th¶i ði¬m mà m÷i ng߶i kh¡p n½i trên thª gi¾i ðang trao ð±i buôn bán v¾i nhau nhi«u h½n, du l¸ch qua lÕi nhi«u h½n, hi¬u biªt nhau h½n, nói chuy®n v¾i nhau nhi«u h½n bao gi¶ hªt. Ngay cä v¾i nhæng dân tµc tñ hào v« n«n ðµc l§p cüa qu¯c gia mình, chúng ta vçn biªt r¢ng chúng ta ðang càng lúc càng tr· nên phø thuµc nhau nhi«u h½n. Sñ di chuy¬n cüa con ng߶i, ti«n bÕc, và tß tß·ng xuyên qua các biên gi¾i, thành thñc mà nói, gây nên m¥m ng¶ vñc giæa nhæng ng߶i dân t¯t · m÷i qu¯c gia. H÷ e ngÕi xu hß¾ng toàn c¥u hóa vì các h® quä b¤t ±n và khó l߶ng ðßþc.

Nhßng, toàn c¥u hóa lÕi không phäi là mµt vi®c mà chúng ta có th¬ ngån cän hay ch§n ðÑng lÕi. Nó là mµt lñc kinh tª tß½ng ðß½ng v¾i mµt th¬ lñc thiên nhiên nhß gió ho£c nß¾c. Chúng ta có th¬ hÑng ð¥y gió cång bu°m ð¬ ra kh½i. Chúng ta có th¬ dùng nß¾c ð¬ c¤u tÕo nång lßþng. Chúng ta có th¬ n² lñc ð¬ bäo v® sinh mÕng và tài sän thoát c½n bão táp và lû løt. Nhßng chÆng có ði¬m lþi ích gì khi ch¯i bö sñ hi®n hæu cüa gió và nß¾c, ho£c c¯ tìm cách ð¦y chúng ði cho khu¤t. Toàn c¥u hóa cûng y h®t nhß v§y. Chúng ta có th¬ làm vi®c ð¬ t¯i ða hóa lþi ích và t¯i thi¬u hóa nhæng rüi ro nguy hÕi cüa nó, nhßng chúng ta không th¬ làm ng½ nhß không có nó, và nó cûng s¨ không biªn m¤t ði ðâu.

Trong th§p niên qua, khi t±ng s¯ thß½ng vø thª gi¾i gia tång g¤p ðôi, sñ ð¥u tß cüa các nß¾c gi¥u có vào các nß¾c ðang phát tri¬n ðã tång lên g¤p sáu, t× 25 tï mÛ kim trong nåm 1990 ðã vßþt lên h½n 150 tï mÛ kim trong nåm 1998. Các nß¾c m· cØa kinh tª cüa h÷ v¾i h® th¯ng m§u d¸ch qu¯c tª ðã gia tång ít nh¤t g¤p hai l¥n so v¾i các nß¾c có n«n kinh tª khép kín. Công ån vi®c làm s¡p t¾i ðây cüa các bÕn có th¬ s¨ tùy thuµc vào m§u d¸ch và ð¥u tß nß¾c ngoài. Nghî cho cùng, bän thân tôi s¡p mãn nhi®m trong vòng tám tu¥n l­ næa, công vi®c làm s¡p t¾i cüa tôi cûng có th¬ s¨ tùy thuµc vào hoÕt ðµng m§u d¸ch và ð¥u tß nß¾c ngoài.

Trong 15 nåm qua, Vi®t Nam ðã phát ðµng chính sách бi M¾i, gia nh§p các t± chÑc APEC và ASEAN, bình th߶ng hóa quan h® v¾i Liên Hi®p Âu Châu và Hoa KÏ, giäi th¬ hþp tác xã nông nghi®p, cho phép nông dân tñ do tr°ng c¤y nhæng gì h÷ mu¯n, và hß·ng døng các thành quä lao ðµng cüa chính h÷. Kªt quä là nhæng minh chÑng hùng h°n v« sÑc mÕnh trong thß½ng tr߶ng cüa các bÕn, và khä nång cüa dân tµc các bÕn. ChÆng nhæng các bÕn ðã kh¡c phøc ðßþc nÕn suy dinh dßÞng, các bÕn ðã tr· thành mµt qu¯c gia xu¤t cäng gÕo ðÑng hàng nhì trên thª gi¾i và ðã ðÕt ðßþc sñ phát tri¬n kinh tª toàn di®n l¾n mÕnh h½n.

Và dî nhiên, nhæng nåm g¥n ðây, nh¸p ðµ phát tri¬n có ch§m lÕi, ð¥u tß nß¾c ngoài có giäm b¾t ði · ðây, cho th¤y b¤t kÏ mµt n² lñc nào nh¢m ðÑng cô l§p vào nhæng rüi ro cüa n«n kinh tª toàn c¥u thì cûng ðäm bäo b¸ ðÑng ngoài khöi nhæng ph¥n thß·ng cüa n«n kinh tª toàn c¥u, luôn.

T±ng Bí Thß Lê Khä Phiêu ðã phát bi¬u vào d¸p hè nåm nay, và tôi xin ðßþc trích dçn nguyên vån, "Chúng ta chßa ðÕt t¾i ðßþc trình ðµ phát tri¬n tß½ng xÑng v¾i các khä nång cüa ð¤t nß¾c chúng ta. Và chï có mµt phß½ng cách duy nh¤t là m· rµng thêm næa trong n«n kinh tª. Do ðó trong mùa hè nåm nay, ði«u mà tôi tin tß·ng s¨ ðßþc xem là mµt bß¾c tr÷ng yªu hß¾ng v« tß½ng lai ph°n th¸nh cüa các bÕn, Vi®t Nam ðã cùng Hoa KÏ ký kªt mµt thöa ß¾c m§u d¸ch l¸ch sØ song phß½ng, tÕo dñng mµt n«n täng ð¬ cho Vi®t Nam gia nh§p vào T± ChÑc M§u D¸ch Qu¯c Tª sau này.

Chiªu theo thöa ß¾c này, Vi®t Nam s¨ cho phép các công dân cüa mình và trong tß½ng lai cho công dân cüa các nß¾c khác, ðßþc quy«n nh§p kh¦u, xu¤t kh¦u và phân ph¯i hàng hóa, cho ng߶i dân Vi®t các quy«n hÕn rµng rãi ð¬ h÷ tñ quyªt ð¸nh l¤y v§n mÕng kinh tª cüa chính h÷. Vi®t Nam ðã ð°ng ý s¨ ð« ra các quyªt ð¸nh quan tr÷ng dña theo qui ð¸nh cüa lu§t pháp và h® th¯ng m§u d¸ch qu¯c tª, tång c߶ng ngu°n lßþng thông tin t¾i cho m÷i ng߶i dân cüa mình, và gia tång sñ thång tiªn cüa n«n kinh tª tñ do và thuµc lãnh vñc tß nhân.

T¤t nhiên, ði«u này s¨ hæu ích cho các bÕn ð¯i tác nß¾c ngoài cüa Vi®t Nam, nhß Hoa KÏ chÆng hÕn. Nhßng nó s¨ còn hæu ích nhi«u h½n næa cho các doanh nhân cüa Vi®t Nam, là nhæng ng߶i ðang n² lñc khuªch trß½ng doanh nghi®p cüa mình. Trong thöa ß¾c này, Vi®t Nam có th¬ s¨ thu nh§p theo Ngân Hàng Thª Gi¾i, thêm 1.5 tï mÛ kim m²i nåm và h¢ng nåm chï riêng trong lãnh vñc xu¤t kh¦u.

Cä hai qu¯c gia chúng ta ð«u ðßþc ra ð¶i b¢ng mµt bän Tuyên-Ngôn еc-L§p. Bän Thöa ¿¾c M§u D¸ch này lÕi là mµt hình thÑc cüa bän Tuyên Ngôn L® Thuµc Lçn Nhau, mµt quan ði¬m rõ r®t và dÑt khoát r¢ng sñ ph°n vinh trong thª kÖ thÑ 21 tùy thuµc vào vi®c giao d¸ch kinh tª cüa mµt qu¯c gia v¾i toàn thª gi¾i.

Sñ c·i m· m¾i më này là mµt c½ hµi vî ðÕi l¾n lao cho các bÕn. Nhßng nó không bäo ðäm sñ thành công. Thª thì hãy còn có ði«u gì khác næa c¥n phäi làm? Vi®t Nam quä là mµt qu¯c gia ð¥y trë trung, v¾i 60 ph¥n tråm dân s¯ các bÕn hãy còn dß¾i tu±i 30, và m²i nåm có ðªn 1.4 tri®u ng߶i m¾i gia nh§p vào lñc lßþng lao ðµng. Các nhà lãnh ðÕo các bÕn nh§n thÑc ðßþc r¢ng chính phü và các c½ s· xí nghi®p qu¯c doanh không th¬ nào m²i nåm tÕo ra thêm ðßþc 1.4 tri®u công vi®c làm m¾i. H÷ biªt r¢ng nhæng công kÛ ngh® hi®n là ðµng c½ thúc ð¦y cho n«n kinh tª ði®n toán toàn c¥u ngày nay, vi­n thông, công ngh® sinh h÷c t¤t cä ð«u là các ngành dña trên kiªn thÑc. Ðó là lý do cho th¤y tÕi sao kinh tª trên toàn thª gi¾i tång trß·ng nhanh h½n khi gi¾i trë h÷c tÕi tr߶ng lâu h½n, khi næ gi¾i ðßþc hß·ng nhæng c½ hµi giáo døc gi¯ng nhß nam gi¾i, khi gi¾i trë nhß các bÕn có m÷i c½ hµi ði tìm kiªm các tß tß·ng m¾i và biªn các tß tß·ng này thành nhæng c½ hµi kinh doanh cho chính các bÕn.

Các bÕn có th¬ -- tr· thành thñc nhß v§y, t¤t cä các bÕn hi®n ðang có m£t trong thính ð߶ng này hôm nay phäi tr· thành -- là ðµng c½ cho sñ ph°n th¸nh tß½ng lai cüa Vi®t Nam. Nhß chü t¸ch Tr¥n ÐÑc Lß½ng ðã tuyên b¯, sÑc mÕnh nµi tÕi cüa mµt qu¯c gia là trí tu® và nång lñc cüa nhân dân mình.

Hoa KÏ có sñ khâm phøc to l¾n ð¯i v¾i khä nång trí tu® và nång lñc cüa các bÕn. Mµt trong nhæng chß½ng trình trao ð±i giáo døc l¾n nh¤t chính phü chúng tôi là v¾i Vi®t Nam. Chúng tôi còn mu¯n làm nhi«u h½n thª næa. Thßþng ngh¸ sî Kerry có m£t tÕi ðây, và tôi ðã nh¡c ðªn ông vào lúc nçy hi®n ðang dçn ð¥u cho mµt n² lñc trong qu¯c hµi Hoa KÏ, cùng v¾i Thßþng ngh¸ sî John McCain và các cñu chiªn binh khác trong cuµc chiªn tÕi ðây, ðã thiªt l§p mµt t± chÑc m¾i cho QuÛ Giáo Døc Vi®t Nam. Mµt khi ðßþc thông qua, quÛ này m²i nåm s¨ y¬m trþ 100 h÷c b±ng, ngay tÕi ðây hay · Hoa KÏ, ð¬ giúp cho vi®c h÷c ho£c d§y các môn khoa h÷c, toán h÷c, công ngh® và y h÷c.

Chúng tôi sÇn sàng tài trþ thêm cho các chß½ng trình trao ð±i cüa chúng tôi vào lúc này ð¬ n² lñc này có th¬ tiªn hành l§p tÑc. Tôi hy v÷ng mµt s¯ bÕn trong thính ð߶ng này s¨ có c½ hµi tham gia. Và tôi xin cám ½n Thßþng ngh¸ sî Kerry v« ý tß·ng t¯t ð©p này. Thßa Thßþng ngh¸ sî xin cám ½n ông, v« nhæng gì mà ông ðã làm.

Tôi xin thßa r¢ng, cûng quan tr÷ng nhß kiªn thÑc, nhæng lþi ích cüa kiªn thÑc lÕi hay nh¤t th¶i b¸ hÕn chª b·i nhæng trói buµc không c¥n thiªt trong vi®c ðßþc sØ døng. Ng߶i MÛ chúng tôi tin r¢ng, quy«n tñ do tìm tòi, ði lÕi, suy nghî, ngôn lu§n, ð¸nh hß¾ng các quyªt ð¸nh có tác ðµng ðªn ð¶i s¯ng cüa mình làm phong phú cho ð¶i s¯ng cüa m÷i ng߶i và m÷i qu¯c gia · nhi«u khía cÕnh có giá tr¸ vßþt xa ngoài phÕm vi kinh tª.

Vâng, trong lãnh vñc này thành tích cüa Hoa KÏ không phäi là toàn häo. Nói cho cùng, chúng tôi cûng m¤t g¥n mµt thª kÖ m¾i xóa bö ði ðßþc chª ðµ nô l®. Chúng tôi ðã m¤t nhi«u th¶i gian h½n thª næa, m¾i trao quy«n ðßþc ði b¥u cØ cho phø næ. Và chúng tôi vçn còn c¯ g¡ng ð¬ xÑng ðáng theo mµt th¬ chª liên bang hoàn häo h½n nhß ß¾c m½ cüa các v¸ l§p qu¯c và ngôn t× trong bän Tuyên Ngôn еc L§p và Hiªn Pháp chúng tôi. Nhßng trong su¯t quãng ð߶ng 226 nåm 224 nåm chúng tôi ðã h÷c ðßþc mµt s¯ bài h÷c. Ví dø, chúng tôi ðã th¤y n«n kinh tª sinh hoÕt khä quan h½n tÕi nhæng n½i báo chí ðßþc tñ do t¯ cáo tham nhûng, và sñ ðµc l§p cüa tòa án ð¬ có th¬ bäo ðäm r¢ng các khª ß¾c ðßþc tôn tr÷ng, làm sñ cÕnh tranh ðßþc lành mÕnh và công b¢ng, làm các viên chÑc nhà nß¾c tôn tr÷ng quy ð¸nh cüa lu§t pháp.

Trong kinh nghi®m cüa chúng tôi, vi®c bäo ðäm quy«n tñ do tín ngßÞng và quy«n ð¯i l§p chính tr¸ không ðe d÷a gì ðªn sñ ±n ð¸nh trong mµt xã hµi. Mà vì thª, nó tÕo ðßþc ni«m tin cüa ng߶i dân vào sñ công b¢ng trong các ð¸nh chª chúng tôi, và giúp chúng tôi ch¤p nh§n khi mµt quyªt ð¸nh ðßþc ðßa ra trong mµt tình hu¯ng mà chúng tôi không ð°ng ý. T¤t cä nhæng ði«u này làm cho qu¯c gia chúng tôi ðßþc b«n bï h½n trong các th¶i ði¬m t¯t lçn x¤u. Theo kinh nghi®m chúng tôi, gi¾i trë có r¤t nhi«u chi«u hß¾ng ð£t ni«m tin vào tß½ng lai cüa h÷ nªu h÷ có ðßþc tiªng nói trong vi®c ð¸nh hß¾ng cho tß½ng lai, trong vi®c lña ch÷n các ng߶i lãnh ðÕo chính phü h÷, và có mµt chính phü có trách nhi®m trä l¶i v¾i ng߶i dân mà chính phü ¤y phøc vø.

Lúc này, tôi xin nh¤n mÕnh r¢ng chúng tôi không tìm cách áp ð£t nhæng chü thuyªt lý tß·ng này, mà chúng tôi cûng không th¬ làm thª ðßþc. Vi®t Nam là mµt qu¯c gia c± kính lâu ð¶i và t×ng träi. Các bÕn ðã chÑng tö v¾i thª gi¾i r¢ng các bÕn s¨ tñ quyªt ð¸nh cho chính các bÕn. Chï chính các bÕn m¾i có th¬ quyªt ð¸nh, ví dø, v« vi®c là li®u các bÕn có s¨ tiªp tøc chia së các tài nång và sáng kiªn cüa Vi®t Nam v¾i thª gi¾i hay không; li®u các bÕn có s¨ tiªp tøc m· rµng Vi®t Nam ð¬ các bÕn có th¬ làm gi¥u mÕnh cho Vi®t Nam v¾i nhæng nh§n thÑc sâu s¡c cüa ng߶i khác hay không. Chï chính các bÕn m¾i có th¬ quyªt ð¸nh nªu s¨ tiªp tøc vi®c m· rµng th¸ tr߶ng các bÕn, m· rµng xã hµi các bÕn, và cüng c¯ vi®c cai tr¸ b¢ng qui ð¸nh cüa lu§t pháp. Chï chính các bÕn m¾i có th¬ quyªt ð¸nh thêu d®t các quy«n tñ do cá nhân và v« nhân quy«n nhß thª nào lên t¤m vóc lµng lçy và b«n bï cüa bän s¡c dân tµc Vi®t Nam.

Tß½ng lai các bÕn phäi ðßþc n¢m trong bàn tay các bÕn, trong bàn tay cüa ng߶i dân Vi®t. Nhßng tß½ng lai các bÕn cûng có t¥m quan tr÷ng ð¯i v¾i t¤t cä chúng tôi, luôn. Vì khi Vi®t Nam thành công, s¨ mang lÕi lþi ích cho khu vñc này, cho các bÕn kinh doanh hùn hÕp cüa mình, và cho m÷i thân hæu trên kh¡p thª gi¾i.

Chúng tôi tha thiªt gia tång hþp tác toàn bµ v¾i các bÕn trên m÷i phß½ng di®n. Chúng tôi mu¯n tiªp tøc công tác khai mìn và bom ðÕn chßa phát n±. Chúng tôi mu¯n tång c߶ng các n² lñc chung cüa chúng ta ð¬ bäo v® môi sinh b¢ng cách hüy bö d¥n vi®c sØ døng xång pha chì tÕi Vi®t Nam, bäo toàn ngu°n cung c¤p nß¾c sÕch, cÑu nguy nhæng th«m san hô và các cánh r×ng nhi®t ð¾i. Chúng tôi mu¯n tång c߶ng n² lñc cÑu trþ và phòng ng×a thiên tai, bao g°m các n² lñc chúng tôi nh¢m ð¬ giúp ðÞ nhæng ng߶i b¸ nguy kh¯n vì løt lµi tÕi ð°ng b¢ng sông CØu Long. Hôm qua, chúng tôi ðã chuy¬n ðªn cho chính phü các bÕn nhæng hình änh chøp t× v® tinh trong MÕng Tin Thiên Tai иa C¥u chúng tôi mà nhæng hình änh ¤y cho th¤y các chi tiªt rõ r®t m¾i nh¤t v« nhæng mÑc ðµ løt lµi · vùng ð°ng b¢ng ð¬ giúp Vi®t Nam trong vi®c tái thiªt.

Chúng tôi mu¯n ð¦y nhanh sñ cµng tác chúng ta trong lãnh vñc khoa h÷c, sñ hþp tác ðßþc chú tr÷ng vào tháng này là cuµc h÷p chúng ta có tÕi Tân Gia Ba ð¬ cùng nghiên cÑu các änh hß·ng y tª và änh hß·ng sinh thái cüa ch¤t dioxin ð¯i v¾i dân chúng Vi®t Nam và ð¯i v¾i nhæng ng߶i MÛ t×ng · Vi®t Nam; và sñ cµng tác s¨ còn ði xa h½n v¾i Thöa ¿¾c Khoa H÷c và KÛ Thu§t mà hai nß¾c chúng ta v×a ký kªt hôm nay.

Chúng tôi mu¯n là ð°ng minh v¾i các bÕn trong công cuµc phòng ch¯ng các chÑng b®nh giªt ng߶i nhß b®nh AIDS, ho lao, s¯t rét. Tôi r¤t vui m×ng loan báo r¢ng chúng tôi s¨ gia tång g¥n g¤p ðôi các n² lñc h² trþ Vi®t Nam trong công tác chª ngñ b®nh AIDS b¢ng nhæng bi®n pháp giáo døc, phòng ng×a, sån sóc và chæa tr¸. Chúng tôi mu¯n làm vi®c v¾i các bÕn ð¬ tÕo cho Vi®t Nam thành mµt n½i an toàn h½n b¢ng cách giúp các bÕn giäm thi¬u nhæng thß½ng tích có th¬ ngån ng×a ðßþc trên ð߶ng ph¯, tÕi tß gia và tÕi n½i làm vi®c. Chúng tôi mu¯n làm vi®c v¾i các bÕn ð¬ t§n døng t¯i ða cho bän thöa ß¾c m§u d¸ch này, b¢ng cách cung c¤p vi®n trþ kÛ thu§t h¥u bäo ðäm cho vi®c thi hành thöa ß¾c ðßþc ð¥y ðü và suông së, trong vi®c tìm ra các ð߶ng l¯i ð¬ khuyªn khích sñ ð¥u tß nhi«u h½n cüa Hoa KÏ vào nß¾c các bÕn.

Tóm lÕi, chúng tôi tha thiªt mu¯n thiªt l§p quan h® cµng tác chúng tôi v¾i Vi®t Nam. Chúng tôi tin r¢ng quan h® này t¯t ð©p cho cä hai nß¾c chúng ta. Chúng tôi tin r¢ng ng߶i dân Vi®t Nam có tài nång ð¬ thành công trong th¶i ðÕi toàn c¥u m¾i më này nhß h÷ ðã thành công trong th¶i gian qua.

Chúng tôi biªt ði«u này vì chúng tôi ðã th¤y sñ tiªn bµ các bÕn ðÕt ðßþc trong th§p niên v×a qua. Chúng tôi ðã th¤y tài nång và tính thông minh tháo vát cüa ng߶i Vi®t ðªn ð¸nh cß tÕi Hoa KÏ. Ng߶i MÛ g¯c Vi®t ðã tr· thành các viên chÑc dân cØ, chánh án, nhæng ng߶i lãnh ðÕo trong lãnh vñc khoa h÷c và trong ngành kÛ thu§t cao cüa chúng tôi. Nåm ngoái, mµt ng߶i MÛ g¯c Vi®t ðã ðÕt ðßþc mµt phát minh toán h÷c, giúp cho vi®c thñc hi®n hµi h÷p b¢ng ði®n thoÕi có hình änh rõ ðßþc d­ dàng h½n. Và toàn th¬ Hoa KÏ ðã ð«u chú ý khi Hoàng Nhß Trân t¯t nghi®p thü khoa trong l¾p anh ¤y tÕi tr߶ng Võ B¸ Không Quân Hoa KÏ.

Ng߶i MÛ g¯c Vi®t phát ðÕt không nhæng chï vì các khä nång ðµc ðáo cüa h÷ và giá tr¸ t¯t ð©p cüa h÷, mà còn vì h÷ ðã có c½ hµi t§n døng hªt khä nång và giá tr¸ cüa h÷. Trong khi các bÕn có ðßþc nhi«u c½ hµi h½n ð¬ s¯ng, ð¬ h÷c, ð¬ di­n ðÕt óc sáng tÕo, s¨ không có gì có th¬ ngån cän ðßþc dân tµc Vi®t Nam. Và các bÕn s¨ th¤y, tôi ðoan ch¡c r¢ng nhân dân Hoa KÏ s¨ sát cánh bên cÕnh các bÕn. B·i vì trong thª gi¾i phø thuµc vào nhau này, chúng tôi quä thñc ðßþc có ph¥n trong thành qüa cüa các bÕn.

Cách ðây g¥n 200 nåm, vào kh·i ði¬m cüa m¯i quan h® giæa Hoa KÏ và Vi®t Nam, hai qu¯c gia chúng ta ðã c¯ g¡ng nhi«u l¥n thß½ng thuyªt cho mµt hi®p ð¸nh thß½ng mÕi, nhß ki¬u Thöa ¿¾c M§u D¸ch mà chúng ta ðã ký kªt ngày hôm nay. Nhßng cách ðây 200 nåm, h÷ ð«u th¤t bÕi, và không có mµt hi®p ð¸nh nào ðßþc ký kªt. Hãy nghe mµt sØ gia nói v« vi®c gì ðã x¦y ra cách ðây 200 nåm, và thØ nghî t× hai thª kÖ ðó ðªn nay ðã biªt bao l¥n ði«u ¤y ðã có th¬ còn nói ðßþc. Ông ¤y nói r¢ng, "Nhæng n² lñc này th¤t bÕi vì hai n«n vån hóa xa lÕ ðã không l¡ng nghe lçn nhau, và sñ quan tâm cüa m²i bên ð¯i v¾i phía bên kia ðã không ðü ð¬ vßþt qua ðßþc nhæng tr· ngÕi này.

Hãy ð¬ cho nhæng ngày mà chúng ta không l¡ng nghe lçn nhau ¤y vînh vi­n trôi qua. Chúng ta hãy ý thÑc nhìn nh§n t¥m quan tr÷ng cüa nhau. Chúng ta hãy tiªp tøc giúp nhau hàn g¡n nhæng ðau thß½ng cüa chiªn tranh, không phäi b¢ng cách quên ði nhæng hành ðµng dûng cäm ðã có và nhæng thäm k¸ch ch¸u ðñng b·i m÷i bên, mà là m· vòng tay ôm l¤y tinh th¥n hòa giäi và lòng can ðäm ð¬ tÕo dñng nhæng ngày mai tß½i sáng h½n cho con em chúng ta.

Mong r¢ng con em chúng ta s¨ h÷c t× · chúng ta là con ng߶i t¯t, qua sñ ð¯i thoÕi tß½ng kính nhau, có th¬ th¤y ðßþc và tìm lÕi ðßþc mµt nhân bän chung, và r¢ng n²i thß½ng ðau, mµt quá khÑ ðau lòng có th¬ ðßþc bù ð¡p b¢ng mµt tß½ng lai trong hòa bình và ph°n th¸nh.

Xin cám ½n các bÕn ðã tiªp ðón tôi và gia ðình và phái ðoàn Hoa KÏ chúng tôi tÕi Vi®t Nam. Xin cäm ½n lòng tin tß·ng cüa các bÕn vào tß½ng lai. Chúc các bÕn sÑc khoë và thành công.

Cäm ½n các bÕn r¤t nhi«u.

THE WHITE HOUSE
Office of the Press Secretary
(Hanoi, Socialist Republic of Vietnam)
For Immediate Release November 17, 2000

REMARKS BY THE PRESIDENT
TO VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY
Vietnam National University Hanoi, Socialist Republic of Vietnam 3:50 P.M. (L)

THE PRESIDENT: Thank you very much, and good afternoon. I can think of no more fitting place to begin my visit at this hopeful moment in our common history than here at Hanoi National University. I was given a Vietnamese phrase; I am going to try to say it. If I mess it up, feel free to laugh at me. Xin chao cac ban.* (Applause.)

So much of the promise of this youthful nation is embodied with you. I learned that you have exchanges here with students from nearly 100 universities, from Canada to France to Korea -- and that you are now hosting more than a dozen full-time students from your partner school in the United States, the University of California.

I salute your vigorous efforts to engage the world. Of course, like students everywhere, I know you have things to think about other than your studies. For example, in September, you had to study for your classes and watch the Olympic accomplishments of Tran Hieu Ngan in Sydney. And this week you have to study and cheer Le Huynh Duc and Nguyen Hong Son in Bangkok at the football matches. (Applause.)

I am honored to be the first American President to see Hanoi, and to visit this university. But I do so conscious that the histories of our two nations are deeply intertwined in ways that are both a source of pain for generations that came before, and a source of promise for generations yet to come.

* Hello, everybody.

Two centuries ago, during the early days of the United States, we reached across the seas for partners in trade and one of the first nations we encountered was Vietnam. In fact, one of our founding fathers, Thomas Jefferson, tried to obtain rice seed from Vietnam to grow on his farm in Virginia 200 years ago. By the time World War II arrived, the United States had become a significant consumer of export from Vietnam. In 1945, at the moment of your country's birth, the words of Thomas Jefferson were chosen to be echoed in your own Declaration of Independence: "All men are created equal. The Creator has given us certain inviolable rights -- the right to life, the right to be free, the right to achieve happiness."

Of course, all of this common history, 200 years of it, has been obscured in the last few decades by the conflict we call the Vietnam War and you call the American War. You may know that in Washington, D.C., on our National Mall, there is a stark black granite wall engraved with the name of every single American who died in Vietnam. At this solemn memorial, some American veterans also refer to the "other side of the wall," the staggering sacrifice of the Vietnamese people on both sides of that conflict -- more than three million brave soldiers and civilians.

This shared suffering has given our countries a relationship unlike any other. Because of the conflict, America is now home to one million Americans of Vietnamese ancestry. Because of the conflict, three million Americans veterans served in Vietnam, as did many journalists, embassy personnel, aid workers and others who are forever connected to your country.

Almost 20 years ago now, a group of American servicemen took the first step to reestablish contacts between the United States and Vietnam. They traveled back to Vietnam for the first time since the war, and as they walked through the streets of Hanoi, they were approached by Vietnamese citizens who had heard of their visit: Are you the American soldiers, they asked? Not sure what to expect, our veterans answered, yes, we are. And to their immense relief, their hosts simply said, welcome to Vietnam.

More veterans followed, including distinguished American veterans and heroes who serve now in the United States Congress: Senator John McCain, Senator Bob Kerrey, Senator Chuck Robb, and Senator John Kerry from Massachusetts, who is here with me today, along with a number of representatives from our Congress, some of whom are veterans of the Vietnam conflict.

When they came here, they were determined to honor those who fought without refighting the battles; to remember our history, but not to perpetuate it; to give young people like you in both our countries the chance to live in your tomorrows, not in our yesterdays. As Ambassador Pete Peterson has said so eloquently, "We cannot change the past. What we can change is the future."

Our new relationship gained strength as American veterans launched nonprofit organizations to work on behalf of the Vietnamese people, such as providing devices to people with war injuries to help them lead more normal lives. Vietnam's willingness to help us return the remains of our fallen servicemen to their families has been the biggest boost to improve ties. And there are many Americans here who have worked in that endeavor for many years now, including our Secretary of Veterans Affairs, Hershel Gober.

The desire to be reunited with a lost family member is something we all understand. It touches the hearts of Americans to know that every Sunday in Vietnam one of your most-watched television shows features families seeking viewers' help in finding loved ones they lost in the war so long ago now. And we are grateful for the Vietnamese villagers who have helped us to find our missing and, therefore, to give their families the peace of mind that comes with knowing what actually happened to their loved ones.

No two nations have ever before done the things we are doing together to find the missing from the Vietnam conflict. Teams of Americans and Vietnamese work together, sometimes in tight and dangerous places. The Vietnamese government has offered us access to files and government information to assist our search. And, in turn, we have been able to give Vietnam almost 400,000 pages of documents that could assist in your search. On this trip, I have brought with me another 350,000 pages of documents that I hope will help Vietnamese families find out what happened to their missing loved ones.

Today, I was honored to present these to your President, Tran Duc Luong. And I told him before the year is over, America will provide another million pages of documents. We will continue to offer our help and to ask for your help as we both honor our commitment to do whatever we can for as long as it takes to achieve the fullest possible accounting of our loved ones.

Your cooperation in that mission over these last eight years has made it possible for America to support international lending to Vietnam, to resume trade between our countries, to establish formal diplomatic relations and, this year, to sign a pivotal trade agreement.

Finally, America is coming to see Vietnam as your people have asked for years -- as a country, not a war. A country with the highest literacy rate in Southeast Asia; a country whose young people just won three Gold Medals at the International Math Olympiad in Seoul; a country of gifted, hardworking entrepreneurs emerging from years of conflict and uncertainty to shape a bright future.

Today, the United States and Vietnam open a new chapter in our relationship, at a time when people all across the world trade more, travel more, know more about and talk more with each other than ever before. Even as people take pride in their national independence, we know we are becoming more and more interdependent. The movement of people, money and ideas across borders, frankly, breeds suspicion among many good people in every country. They are worried about globalization because of its unsettling and unpredictable consequences.

Yet, globalization is not something we can hold off or turn off. It is the economic equivalent of a force of nature -- like wind or water. We can harness wind to fill a sail. We can use water to generate energy. We can work hard to protect people and property from storms and floods. But there is no point in denying the existence of wind or water, or trying to make them go away. The same is true for globalization. We can work to maximize its benefits and minimize its risks, but we cannot ignore it -- and it is not going away.

In the last decade, as the volume of world trade has doubled, investment flows from wealthy nations to developing ones have increased by six times, from $25 billion in 1990 to more than $150 billion in 1998. Nations that have opened their economies to the international trading system have grown at least twice as fast as nations with closed economies. Your next job may well depend on foreign trade and investment. Come to think of it, since I have to leave office in about eight weeks, my next job may depend on foreign trade and investment.

Over the last 15 years, Vietnam launched its policy of Doi Moi, joined APEC and ASEAN, normalized relations with the European Union and the United States, and disbanded collective farming, freeing farmers to grow what they want and earn the fruits of their own labor. The results were impressive proof of the power of your markets and the abilities of your people. You not only conquered malnutrition, you became the world's second largest exporter of rice and achieved stronger overall economic growth.

Of course, in recent years the rate of growth has slowed and foreign investment has declined here, showing that any attempt to remain isolated from the risks of a global economy also guarantees isolation from its rewards, as well.

General Secretary Le Kha Phieu said this summer, and I quote, "We have yet to achieve the level of development commensurate with the possibilities of our country. And there is only one way to further open up the economy." So this summer, in what I believe will be seen as a pivotal step toward your future prosperity, Vietnam joined the United States in signing an historic bilateral trade agreement, building a foundation for Vietnam's entry eventually into the World Trade Organization.

Under the agreement, Vietnam will grant to its citizens, and over time to citizens of other countries, rights to import, export and distribute goods, giving the Vietnamese people expanding rights to determine their own economic destiny. Vietnam has agreed it will subject important decisions to the rule of law and the international trading system, increase the flow of information to its people, and accelerate the rise of a free economy and the private sector.

Of course, this will be good for Vietnam's foreign partners, like the United States. But it will be even better for Vietnam's own entrepreneurs, who are working hard to build businesses of their own. Under this agreement, Vietnam could be earning, according to the World Bank, another $1.5 billion each and every year from exports alone.

Both our nations were born with a Declaration of Independence. This trade agreement is a form of declaration of interdependence, a clear, unequivocal statement that prosperity in the 21st century depends upon a nation's economic engagement in the rest of the world.

This new openness is a great opportunity for you. But it does not guarantee success. What else should be done? Vietnam is such a young country, with 60 percent of your population under the age of 30, and 1.4 million new people entering your work force every year. Your leaders realize that government and state-owned businesses cannot generate 1.4 million new jobs every year. They know that the industries driving the global economy today -- computers, telecommunications, biotechnology -- these are all based on knowledge. That is why economies all over the world grow faster when young people stay in school longer, when women have the same educational opportunities that men have, when young people like you have every opportunity to explore new ideas and then to turn those ideas into your own business opportunities.

You can be -- indeed, those of you in this hall today must be -- the engine of Vietnam's future prosperity. As President Tran Duc Luong has said, the internal strength of the country is the intellect and capacity of its people.

The United States has great respect for your intellect and capacity. One of our government's largest educational exchange programs is with Vietnam. And we want to do more. Senator Kerry is right there, and I mentioned him earlier -- is leading an effort in our United States Congress, along with Senator John McCain and other veterans of the conflict here, to establish a new Vietnam Education Foundation. Once enacted, the foundation would support 100 fellowships every year, either here or in the United States, for people to study or teach science, math, technology and medicine.

We're ready to put more funding in our exchange programs now so this effort can get underway immediately. I hope some of you in this room will have a chance to take part. And I want to thank Senator Kerry for this great idea. Thank you, sir, for what you have done. (Applause.)

Let me say, as important as knowledge is, the benefits of knowledge are necessarily limited by undue restrictions on its use. We Americans believe the freedom to explore, to travel, to think, to speak, to shape decisions that affect our lives enrich the lives of individuals and nations in ways that go far beyond economics.

Now, America's record is not perfect in this area. After all, it took us almost a century to banish slavery. It took us even longer to give women the right to vote. And we are still seeking to live up to the more perfect union of our founders' dreams and the words of our Declaration of Independence and Constitution. But along the way over these 226 years -- 224 years -- we've learned some lessons. For example, we have seen that economies work better where newspapers are free to expose corruption, and independent courts can ensure that contracts are honored, that competition is robust and fair, that public officials honor the rule of law.

In our experience, guaranteeing the right to religious worship and the right to political dissent does not threaten the stability of a society. Instead, it builds people's confidence in the fairness of our institutions, and enables us to take it when a decision goes in a way we don't agree with. All this makes our country stronger in good times and bad. In our experience, young people are much more likely to have confidence in their future if they have a say in shaping it, in choosing their governmental leaders and having a government that is accountable to those it serves.

Now, let me say emphatically, we do not seek to impose these ideals, nor could we. Vietnam is an ancient and enduring country. You have proved to the world that you will make your own decisions. Only you can decide, for example, if you will continue to share Vietnam's talents and ideas with the world; if you will continue to open Vietnam so that you can enrich it with the insights of others. Only you can decide if you will continue to open your markets, open your society and strengthen the rule of law. Only you can decide how to weave individual liberties and human rights into the rich and strong fabric of Vietnamese national identity.

Your future should be in your hands, the hands of the Vietnam people. But your future is important to the rest of us, as well. For as Vietnam succeeds, it will benefit this region and your trading partners and your friends throughout the world.

We are eager to increase our cooperation with you across the board. We want to continue our work to clear land mines and unexploded ordnance. We want to strengthen our common efforts to protect the environment by phasing out leaded gasoline in Vietnam, maintaining a clean water supply, saving coral reefs and tropical forests. We want to bolster our efforts on disaster relief and prevention, including our efforts to help those suffering from the floods in the Mekong Delta. Yesterday, we presented to your government satellite imagery from our Global Disaster Information Network -- images that show in great detail the latest flood levels on the Delta that can help Vietnam to rebuild.

We want to accelerate our cooperation in science, cooperation focused this month on our meeting in Singapore to study together the health and ecological effects of dioxin on the people of Vietnam and the Americans who were in Vietnam; and cooperation that we are advancing further with the Science and Technology Agreement our two countries signed just today.

We want to be your ally in the fight against killer diseases like AIDS, tuberculosis and malaria. I am glad to announce that we will nearly double our support of Vietnam's efforts to contain the AIDS crisis through education, prevention, care and treatment. We want to work with you to make Vietnam a safer place by giving you help to reduce preventable injuries -- on the streets, at home and in the workplace. We want to work with you to make the most of this trade agreement, by providing technical assistance to assure its full and smooth implementation, in finding ways to encourage greater United States investment in your country.

We are, in short, eager to build our partnership with Vietnam. We believe it's good for both our nations. We believe the Vietnamese people have the talent to succeed in this new global age as they have in the past.

We know it because we've seen the progress you have made in this last decade. We have seen the talent and ingenuity of the Vietnamese who have come to settle in America. Vietnamese-Americans have become elected officials, judges, leaders in science and in our high-tech industry. Last year, a Vietnamese-American achieved a mathematical breakthrough that will make it easier to conduct high-quality video-conferencing. And all America took notice when Hoang Nhu Tran graduated number one in his class at the United States Air Force Academy.

Vietnamese-Americans have flourished not just because of their unique abilities and their good values, but also because they have had the opportunity to make the most of their abilities and their values. As your opportunities grow to live, to learn, to express your creativity, there will be no stopping the people of Vietnam. And you will find, I am certain, that the American people will be by your side. For in this interdependent world, we truly do have a stake in your success.

Almost 200 years ago, at the beginning of the relations between the United States and Vietnam, our two nations made many attempts to negotiate a treaty of commerce, sort of like the trade agreement that we signed today. But 200 years ago, they all failed, and no treaty was concluded. Listen to what one historian said about what happened 200 years ago, and think how many times it could have been said in the two centuries since. He said, "These efforts failed because two distant cultures were talking past each other, and the importance of each to the other was insufficient to overcome these barriers."

Let the days when we talk past each other be gone for good. Let us acknowledge our importance to one another. Let us continue to help each other heal the wounds of war, not by forgetting the bravery shown and the tragedy suffered by all sides, but by embracing the spirit of reconciliation and the courage to build better tomorrows for our children.

May our children learn from us that good people, through respectful dialogue, can discover and rediscover their common humanity, and that a painful, painful past can be redeemed in a peaceful and prosperous future.

Thank you for welcoming me and my family and our American delegation to Vietnam. Thank you for your faith in the future. Chuc cac ban suc khoe va thanh cong.*

Thank you very much.
ND 4:17 P.M. (L)

* May you have health and success.

Tr· V« Trang Nhà Chü Tiªng MÛ